Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Beleidsverantwoordelijk voor onderwijs (po/vo/mbo/ho), cultuur, wetenschap, media en emancipatie.
Niet-financiële prestatie-indicatoren: de harde Rijks-normen (rechtmatigheid, onvolkomenheden, Roemer-inhuur, diversiteit) plus de beleidsinhoudelijke doelen die dit ministerie zelf in de Memorie van Toelichting noemt. Groen = binnen norm · oranje = aandachtspunt · rood = overschreden · grijs = context.
Fouten + onzekerheden in begrotingsrechtmatigheid 2023. Tolerantiegrens 1%.
Verantwoordingsonderzoek 2023 ↗Algemene Rekenkamer constateerde 2 onvolkomenheden (subsidie-beheer, lerarensalarissen).
Rekenkamer 2023 ↗Aandeel vrouwen in schaal 15+. Rijksbreed doel 50% in 2025.
JBR 2024 ↗Aandeel externe inhuur in personele uitgaven (personeel + inhuur). Motie-Roemer (2009): maximaal 10%.
JBR 2024 ↗15-jarigen NL scoren onder OESO-gemiddelde op leesvaardigheid voor het eerst sinds metingen. Daling sinds 2009.
OESO PISA 2022 ↗Geschat totaal onvervulde vacatures in het primair onderwijs. Grote regionale verschillen (Randstad, Zuid-Limburg).
Aandeel wo-studenten dat binnen 5 jaar diploma haalt. OCW monitort maar stelt geen harde norm.
DUO ↗Aandeel 25-64-jarigen met HO-diploma. Net onder kabinetsdoel, maar boven EU-gemiddelde.
Specifieke cijfers per ministerie uit Verantwoordingsonderzoek Algemene Rekenkamer, JBR 2024 en departementaal jaarverslag.
Dienstonderdelen vallen juridisch binnen het ministerie maar hebben eigen DG en organisatie (bv. Belastingdienst). Agentschappen zijn uitvoerende onderdelen met een baten-lastenadministratie. ZBO's hebben eigen rechtspersoon en bestuur — UWV, SVB, Kadaster, DNB. Daarnaast per ministerie: sociale fondsen, staatsdeelnemingen, externe RTO's en begrotingsfondsen.
Toezicht op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, van primair tot hoger onderwijs. Dienstonderdeel van OCW. Ongeveer 500 FTE.
Bescherming en onderzoek van monumenten, archeologie, cultuurlandschap en museale collecties. Dienstonderdeel van OCW in Amersfoort. Rond 350 FTE.
Beheert en ontsluit de archieven van de Rijksoverheid. Dienstonderdeel van OCW, gevestigd in Den Haag. Rond 250 FTE.
Dienstonderdelen rapporteren FTE in jaarverslagen maar hebben geen eigen JBR-regel. Personeelskosten zijn pro-rata geschat op basis van het ministerie-brede gemiddelde per FTE (€ 150 dzd) — niet uit aparte jaarrekeningen.
Voert onderwijswetten uit: studiefinanciering, bekostiging van scholen, diploma-erkenning en inburgeringsexamens.
Financiert wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse universiteiten en instituten en bevordert kwaliteit en samenwerking.
Erkent leerbedrijven, onderhoudt de kwalificatiestructuur mbo en levert arbeidsmarktinformatie voor het beroepsonderwijs.
Stuurt en coördineert het landelijke publieke omroepbestel op radio, televisie en online.
Nationale bibliotheek die het Nederlandse gedrukte en digitale erfgoed verzamelt, bewaart en beschikbaar stelt.
Beheert de werkloosheidskosten van onderwijspersoneel in het primair onderwijs en ondersteunt bij re-integratie.
Subsidieert professionele muziek, theater, dans, opera en festivals in Nederland.
Regelt en stelt de centrale eindtoetsen en examens vast in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.
Stimuleert met financiële bijdragen de beeldende kunst en het cultureel erfgoed in Nederland.
Houdt toezicht op de naleving van de Mediawet door publieke en commerciële media-instellingen.
Financiert de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse films en filmactiviteiten.
Stimuleert actieve cultuurdeelname en amateurkunst met subsidies aan makers en organisaties.
Stimuleert met subsidies vormgeving, architectuur, digitale cultuur en cross-overs binnen de creatieve industrie.
Accrediteert opleidingen in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
Ondersteunt met subsidies de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse literatuur en haar internationale promotie.
Ondersteunt vernieuwing en kwaliteit in de Nederlandse journalistiek via subsidies en programma's.
Coördineert en bestuurt de dertien regionale publieke omroepen in Nederland.
Beheert het wettelijke register van architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschaps- en interieurarchitecten.
Bekostigt vervanging bij ziekteverzuim en werkloosheidskosten in het primair onderwijs.
- 01Art 1Primair onderwijs
Bekostiging van basisscholen en speciaal onderwijs.
28.3%€ 16,3 mrd - 02Art 3Voortgezet onderwijs
Bekostiging van middelbare scholen (vmbo, havo, vwo).
20.5%€ 11,8 mrd - 03Art 7Wetenschappelijk onderwijs
Bekostiging van universiteiten en het wetenschappelijk onderwijs.
12.3%€ 7,1 mrd - 04Art 11Studiefinanciering
Studiefinanciering voor studenten in het mbo, hbo en wo.
11.5%€ 6,6 mrd - 05Art 4Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Bekostiging van het middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.
10.3%€ 6,0 mrd - 06Art 6Hoger beroepsonderwijs
Bekostiging van hogescholen en het hoger beroepsonderwijs.
7.8%€ 4,5 mrd - 07Art 16Onderzoek en wetenschapsbeleid
Financiering van wetenschappelijk onderzoek via NWO, KNAW en andere kennisinstellingen.
3%€ 1,7 mrd - 08Art 14Cultuur
Subsidies aan cultuurinstellingen, monumentenzorg en de culturele basisinfrastructuur.
2.4%€ 1,4 mrd - 09Art 15Media
Bekostiging van de publieke omroep en mediabeleid.
2.2%€ 1,3 mrd - 10Art 95Apparaatskosten
Bedrijfsvoering van het kerndepartement: salaris, huisvesting, ICT en ondersteunende diensten.
0.7%€ 420,1 mln - 11Art 9Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid voor onderwijspersoneel, waaronder aanpak lerarentekort.
0.7%€ 410,7 mln - 12Art 12Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Tegemoetkoming voor onderwijsbijdrage en schoolkosten aan bepaalde groepen.
0.1%€ 71,2 mln - 13Art 8Internationaal beleid
Internationaal onderwijsbeleid, Nederlands onderwijs in het buitenland en uitwisselingen.
0%€ 27,3 mln - 14Art 25Emancipatie
Beleid voor gelijke rechten en kansen voor vrouwen en lhbtiq+-personen.
0%€ 21,8 mln - 15Art 13Lesgelden
Inning van lesgelden voor mbo-studenten van 18 jaar en ouder.
0%€ 18,7 mln - 16Art 91Nominaal en Onvoorzien
Reservering voor loon- en prijsbijstellingen en onvoorziene uitgaven op de OCW-begroting.
0%€ 0
Alle actieve Nederlandse wetten, AMvB's en rijksministeriële regelingen waarvoor dit ministerie eerstverantwoordelijk is. Klik een regeling voor detailmetadata en een directe link naar de volledige tekst op wetten.overheid.nl.
- BWBR0003420Wet op het primair onderwijsActEducation2002
- BWBR0003549Wet op de expertisecentraActEducation2002
- BWBR0004188Les- en cursusgeldwetActEducation2002
- BWBR0005682Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoekActEducation2002
- BWBR0007625Wet educatie en beroepsonderwijsActEducation2001
- BWBR0008166Wijzigingswet Wet op het basisonderwijs en ISOVSO inzake vereenvoudiging LondoActEducation1998
- BWBR0011453Wet studiefinanciering 2000ActEducation2002
- BWBR0012438Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkostenActEducation2002
- BWBR0025028Mediawet 2008Act2008
- BWBR0033655Wijzigingswet Wet educatie en beroepsonderwijs, enz. (bevorderen van doelmatige leerwegen in het beroepsonderwijs en moderniseren van de bekostiging van het beroepsonderwijs)ActEducation2013
- BWBR0037521ErfgoedwetAct2016
- BWBR0038621Wijzigingswet Wet educatie en beroepsonderwijs, enz. ( invoering vroegtijdige aanmelddatum voor en toelatingsrecht tot het beroepsonderwijs)ActEducation2017
- BWBR0042012Wet register onderwijsdeelnemersActEducation2020
- BWBR0043608Wijzigingswet Wet op het voortgezet onderwijs, enz. (versterking beroepsonderwijs, door het wettelijk mogelijk maken van doorlopende leerroutes vmbo-mbo (sterk beroepsonderwijs))ActEducation2020
- BWBR0044212Wet voortgezet onderwijs 2020ActEducation2022
- BWBR0045030Wijzigingswet Wet op het primair onderwijs, enz. (vereenvoudiging bekostiging scholen voor primair onderwijs en samenwerkingsverbanden)ActEducation2022
- BWBR0045554Verzamelwet OCW 2021ActEducation2021
- BWBR0049670Reparatiewet OCW 2024ActEducation2022
- BWBR0051441Wet van school naar duurzaam werkActSocial2026
- BWBR0051640Reparatiewet OCW 2025ActEducation2026
- BWBR0006152Uitvoeringsbesluit WHW 2008DecreeEducation2002
- BWBR0011400Uitvoeringsbesluit Les- en cursusgeldwet 2000DecreeEducation2002
- BWBR0025036Mediabesluit 2008Decree2009
- BWBR0027963Examen- en kwalificatiebesluit WEBDecreeEducation2010
- BWBR0042639Besluit register onderwijsdeelnemersDecreeEducation2020
- BWBR0051966Besluit van school naar duurzaam werkDecreeEducation2026
- BWBR0046159Besluit bekostiging WPO 2022DecreeEducation2022
- BWBR0046160Besluit bekostiging WEC 2022DecreeEducation2022
- BWBR0024869Uitvoeringsbesluit onderwijsvoorzieningenDecreeEducation2009
- BWBR0045787Uitvoeringsbesluit WVO 2020DecreeEducation2022
- BWBR0020685Wet medezeggenschap op scholenActEducation2007
- BWBR0049824Wet versterking positie ouders en leerlingen in het passend onderwijsActEducation2025
- BWBR0035216Toetsbesluit PODecreeEducation2014
- BWBR0049740Implementatiebesluit toegankelijkheidsvoorschriften diensten die toegang geven tot audiovisuele mediadienstenDecree2025
- BWBR0049778Implementatiebesluit toegankelijkheidsvoorschriften e-boekdienstenDecree2025
- BWBR0013800Wet op het onderwijstoezichtActEducation2002
- BWBR0050058Wet NLQFActEducation2025
- BWBR0050294Wet leeruitkomsten hoger onderwijsActEducation2025
- BWBR0011545Besluit studiefinanciering 2000DecreeEducation2002
- BWBR0050303Besluit NLQFDecreeEducation2024
- BWBR0004191Wet op de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoekActEducation2001
- BWBR0025364Wet College voor toetsen en examensActEducation2009
- BWBR0046911Wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemdenActEducation2022
- BWBR0010646Uitvoeringsbesluit WEBDecreeEducation2002
- BWBR0048256Wet herinvoering basisbeurs hoger onderwijsActEducation2023
- BWBR0012645Besluit tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkostenDecreeEducation2002
- BWBR0007376Archiefwet 1995Act2001
- BWBR0046751Wijzigingswet Wet op het primair onderwijs, enz. (aanpassingen op het gebied van de doorstroom van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs en wijziging van de stelselinrichting van doorstroomtoetsen en toetsen verbonden aan leerling- en onderwijsvolgsystemen in het basisonderwijs)ActEducation2023
- BWBR0037866Besluit Erfgoedwet archeologieDecree2016
- BWBR0018065Besluit informatievoorziening WPO/WECDecreeEducation2005
Een risicomodel van DUO voor het opsporen van onterecht uitwonende studenten leidde jarenlang tot onevenredig veel controles bij studenten met een migratieachtergrond. DUO stopte het model in 2023 en biedt compensatie aan.
De organisatie van het Songfestival 2020/2021 in Rotterdam liep vertraging op door corona. Rotterdam had al 8,1 miljoen euro uitgegeven als gaststad; 6,7 miljoen euro aan uitstelkosten werd niet door verzekeringen gedekt en drukte op gemeente- en rijksmiddelen.
- Programma Vernieuwing StudiefinancieringAfgerond€152 mln
- Doorontwikkelen BRONAfgerond€115 mln
- Bekostigen vernieuwt! (voorheen Doorontwikkelen Applicatielandschap Bekostigen)In uitvoering€105 mln
- Moderniseren ExamensIn uitvoering€72 mln
- Invoeren BRON POAfgerond€62 mln
- Modernisering SAPIn uitvoering€38 mln
- Enterprise CloudIn heroriëntatie€37 mln
- ICT werkplekdienstverlening OCWAfgerond€37 mln
- DUO Dynamics (voorheen Digitaal Klantinteractie Platform)In uitvoering€25 mln
- Invoeren BRON-HOAfgerond€22 mln
- Overige algoritmesIndicatie soort collegegeld hoger onderwijsDienst Uitvoering Onderwijs
- Overige algoritmesOctobox AnonimiserenMinisterie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Impactvolle algoritmesOnderwijsresultatenmodellen PO en VOInspectie van het Onderwijs (OCW)
- Impactvolle algoritmesPrestatiemonitorInspectie van het Onderwijs (OCW)
- Overige algoritmesReferentieramingMinisterie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
