Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Beleidsverantwoordelijk voor onderwijs (po/vo/mbo/ho), cultuur, wetenschap, media en emancipatie.
Niet-financiële prestatie-indicatoren: de harde Rijks-normen (rechtmatigheid, onvolkomenheden, Roemer-inhuur, diversiteit) plus de beleidsinhoudelijke doelen die dit ministerie zelf in de Memorie van Toelichting noemt. Groen = binnen norm · oranje = aandachtspunt · rood = overschreden · grijs = context.
Fouten + onzekerheden in begrotingsrechtmatigheid 2023. Tolerantiegrens 1%.
Verantwoordingsonderzoek 2023 ↗Algemene Rekenkamer constateerde 2 onvolkomenheden (subsidie-beheer, lerarensalarissen).
Rekenkamer 2023 ↗Aandeel vrouwen in schaal 15+. Rijksbreed doel 50% in 2025.
JBR 2024 ↗Aandeel externe inhuur in personele uitgaven (personeel + inhuur). Motie-Roemer (2009): maximaal 10%.
JBR 2024 ↗15-jarigen NL scoren onder OESO-gemiddelde op leesvaardigheid voor het eerst sinds metingen. Daling sinds 2009.
OESO PISA 2022 ↗Geschat totaal onvervulde vacatures in het primair onderwijs. Grote regionale verschillen (Randstad, Zuid-Limburg).
Aandeel wo-studenten dat binnen 5 jaar diploma haalt. OCW monitort maar stelt geen harde norm.
DUO ↗Aandeel 25-64-jarigen met HO-diploma. Net onder kabinetsdoel, maar boven EU-gemiddelde.
Specifieke cijfers per ministerie uit Verantwoordingsonderzoek Algemene Rekenkamer, JBR 2024 en departementaal jaarverslag.
Dienstonderdelen vallen juridisch binnen het ministerie maar hebben eigen DG en organisatie (bv. Belastingdienst). Agentschappen zijn uitvoerende onderdelen met een baten-lastenadministratie. ZBO's hebben eigen rechtspersoon en bestuur — UWV, SVB, Kadaster, DNB. Daarnaast per ministerie: sociale fondsen, staatsdeelnemingen, externe RTO's en begrotingsfondsen.
Toezicht op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, van primair tot hoger onderwijs. Dienstonderdeel van OCW. Ongeveer 500 FTE.
Bescherming en onderzoek van monumenten, archeologie, cultuurlandschap en museale collecties. Dienstonderdeel van OCW in Amersfoort. Rond 350 FTE.
Beheert en ontsluit de archieven van de Rijksoverheid. Dienstonderdeel van OCW, gevestigd in Den Haag. Rond 250 FTE.
Dienstonderdelen rapporteren FTE in jaarverslagen maar hebben geen eigen JBR-regel. Personeelskosten zijn pro-rata geschat op basis van het ministerie-brede gemiddelde per FTE (€ 150 dzd) — niet uit aparte jaarrekeningen.
Voert onderwijswetten uit: studiefinanciering, bekostiging van scholen, diploma-erkenning en inburgeringsexamens.
Financiert wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse universiteiten en instituten en bevordert kwaliteit en samenwerking.
Erkent leerbedrijven, onderhoudt de kwalificatiestructuur mbo en levert arbeidsmarktinformatie voor het beroepsonderwijs.
Stuurt en coördineert het landelijke publieke omroepbestel op radio, televisie en online.
Nationale bibliotheek die het Nederlandse gedrukte en digitale erfgoed verzamelt, bewaart en beschikbaar stelt.
Beheert de werkloosheidskosten van onderwijspersoneel in het primair onderwijs en ondersteunt bij re-integratie.
Subsidieert professionele muziek, theater, dans, opera en festivals in Nederland.
Regelt en stelt de centrale eindtoetsen en examens vast in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.
Stimuleert met financiële bijdragen de beeldende kunst en het cultureel erfgoed in Nederland.
Houdt toezicht op de naleving van de Mediawet door publieke en commerciële media-instellingen.
Financiert de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse films en filmactiviteiten.
Stimuleert actieve cultuurdeelname en amateurkunst met subsidies aan makers en organisaties.
Stimuleert met subsidies vormgeving, architectuur, digitale cultuur en cross-overs binnen de creatieve industrie.
Accrediteert opleidingen in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
Ondersteunt met subsidies de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse literatuur en haar internationale promotie.
Ondersteunt vernieuwing en kwaliteit in de Nederlandse journalistiek via subsidies en programma's.
Coördineert en bestuurt de dertien regionale publieke omroepen in Nederland.
Beheert het wettelijke register van architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschaps- en interieurarchitecten.
Bekostigt vervanging bij ziekteverzuim en werkloosheidskosten in het primair onderwijs.
- 01Art 1Primair onderwijs
Bekostiging van basisscholen en speciaal onderwijs.
28.3%€ 16,3 mrd - 02Art 3Voortgezet onderwijs
Bekostiging van middelbare scholen (vmbo, havo, vwo).
20.5%€ 11,8 mrd - 03Art 7Wetenschappelijk onderwijs
Bekostiging van universiteiten en het wetenschappelijk onderwijs.
12.3%€ 7,1 mrd - 04Art 11Studiefinanciering
Studiefinanciering voor studenten in het mbo, hbo en wo.
11.5%€ 6,6 mrd - 05Art 4Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Bekostiging van het middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.
10.3%€ 6,0 mrd - 06Art 6Hoger beroepsonderwijs
Bekostiging van hogescholen en het hoger beroepsonderwijs.
7.8%€ 4,5 mrd - 07Art 16Onderzoek en wetenschapsbeleid
Financiering van wetenschappelijk onderzoek via NWO, KNAW en andere kennisinstellingen.
3%€ 1,7 mrd - 08Art 14Cultuur
Subsidies aan cultuurinstellingen, monumentenzorg en de culturele basisinfrastructuur.
2.4%€ 1,4 mrd - 09Art 15Media
Bekostiging van de publieke omroep en mediabeleid.
2.2%€ 1,3 mrd - 10Art 95Apparaatskosten
Bedrijfsvoering van het kerndepartement: salaris, huisvesting, ICT en ondersteunende diensten.
0.7%€ 420,1 mln - 11Art 9Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid voor onderwijspersoneel, waaronder aanpak lerarentekort.
0.7%€ 410,7 mln - 12Art 12Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Tegemoetkoming voor onderwijsbijdrage en schoolkosten aan bepaalde groepen.
0.1%€ 71,2 mln - 13Art 8Internationaal beleid
Internationaal onderwijsbeleid, Nederlands onderwijs in het buitenland en uitwisselingen.
0%€ 27,3 mln - 14Art 25Emancipatie
Beleid voor gelijke rechten en kansen voor vrouwen en lhbtiq+-personen.
0%€ 21,8 mln - 15Art 13Lesgelden
Inning van lesgelden voor mbo-studenten van 18 jaar en ouder.
0%€ 18,7 mln - 16Art 91Nominaal en Onvoorzien
Reservering voor loon- en prijsbijstellingen en onvoorziene uitgaven op de OCW-begroting.
0%€ 0
Een risicomodel van DUO voor het opsporen van onterecht uitwonende studenten leidde jarenlang tot onevenredig veel controles bij studenten met een migratieachtergrond. DUO stopte het model in 2023 en biedt compensatie aan.
De organisatie van het Songfestival 2020/2021 in Rotterdam liep vertraging op door corona. Rotterdam had al 8,1 miljoen euro uitgegeven als gaststad; 6,7 miljoen euro aan uitstelkosten werd niet door verzekeringen gedekt en drukte op gemeente- en rijksmiddelen.