76 ZBO's.
Eigen rechtspersoon, publieke taak.
Zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) voeren publieke taken uit met een eigen bestuur en rechtspersoon. Ze vallen onder ministeriële verantwoordelijkheid — denk aan UWV, SVB, Kadaster, DNB, TNO, CBS.
ZBO's hebben drie financieringsmodellen — de mix bepaalt hoeveel begrotingsdruk ze op het Rijk leggen én hoeveel politieke sturingsruimte een minister heeft.
Volledig belastinggeld-gefinancierd. Voorbeelden: COA, NWO, NPO, Raad voor de rechtspraak, SVB/UWV (doorgeleide uitkeringen).
Basissubsidie + tarieven/werkzaamheden voor derden. Voorbeelden: Kadaster (tarieven), RDW (kentekens + rijbewijzen), TNO (mix).
Financieren zichzelf via tarieven of sector-heffingen. Voorbeelden: DNB en AFM (banken/beleggers betalen hun eigen toezicht), ACM (bedrijven), LVNL (luchtverkeersleiding), CBR (rijbewijsexamens).
Voert volksverzekeringen uit zoals AOW, Anw, kinderbijslag, AIO-aanvulling en PGB.
Voert werknemersverzekeringen uit: WW, WIA, WAO, Ziektewet en Wajong en beoordeelt arbeidsongeschiktheid.
Vangt asielzoekers op tijdens hun asielprocedure en begeleidt hen naar integratie of terugkeer.
Ondersteunt de gerechten en behartigt hun belangen richting politiek en bestuur.
Financiert wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse universiteiten en instituten en bevordert kwaliteit en samenwerking.
Stuurt en coördineert het landelijke publieke omroepbestel op radio, televisie en online.
Voert toegepast wetenschappelijk onderzoek uit voor overheid en bedrijfsleven op thema's als energie, defensie en gezondheid.
Registreert voertuigen, keurt voertuigen en onderdelen en geeft kentekens en rijbewijzen uit.
Registreert en verstrekt gegevens over onroerend goed, eigendom en geografische kaarten in Nederland.
Verzorgt de luchtverkeersleiding in het Nederlandse luchtruim voor civiel luchtverkeer.
Beheert het handelsregister en informeert, adviseert en ondersteunt ondernemers in Nederland.
Beheert natuurgebieden, bossen en cultuurlandschappen in eigendom van de Staat en stelt deze open voor publiek.
Centraal Bureau voor de Statistiek verzamelt, verwerkt en publiceert officiële statistieken over de Nederlandse samenleving en economie.
Centrale bank die toezicht houdt op banken, pensioenfondsen en verzekeraars en bijdraagt aan prijsstabiliteit binnen het Eurosysteem.
⚠ CSV dekt alleen toezicht-ZBO (~800 FTE); de monetaire ESCB-tak (~1.200 FTE — valuta, betalingsverkeer, geldcreatie) is formeel geen ZBO en valt buiten deze rapportage. Over heel DNB ~€190k/FTE.
Neemt theorie- en praktijkexamens af voor rijbewijzen en beoordeelt de medische rijgeschiktheid.
Borgt de kwaliteit van visitaties bij woningcorporaties en accrediteert visiterende bureaus.
⚠ 0,5 FTE is alleen het bureau van SVWN. De €101M in "personeelskosten" betreft visitatiekosten die woningcorporaties zelf betalen — geen loonsom van SVWN-medewerkers.
Houdt toezicht op de financiële markten, waaronder beleggen, sparen, lenen, verzekeren en accountancy.
Beheert de werkloosheidskosten van onderwijspersoneel in het primair onderwijs en ondersteunt bij re-integratie.
Int eigen bijdragen voor Wlz en Wmo en voert regelingen uit zoals wanbetalers zorgverzekering en onverzekerden.
Nationale bibliotheek die het Nederlandse gedrukte en digitale erfgoed verzamelt, bewaart en beschikbaar stelt.
Beoordeelt of mensen recht hebben op zorg vanuit de Wet langdurige zorg.
Financiert de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse films en filmactiviteiten.
Ondersteunt de veiligheidsregio's met onderzoek, opleidingen en expertise op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing.
Erkent leerbedrijven, onderhoudt de kwalificatiestructuur mbo en levert arbeidsmarktinformatie voor het beroepsonderwijs.
Adviseert over het basispakket van de Zorgverzekeringswet en de Wlz en bevordert kwaliteit van zorg.
Onderzoekt zelfstandig de oorzaken van ongevallen en rampen om de veiligheid in Nederland te verbeteren.
Reguleert en houdt toezicht op de zorgmarkten, stelt tarieven vast en bewaakt toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg.
Stimuleert met financiële bijdragen de beeldende kunst en het cultureel erfgoed in Nederland.
Financiert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie en stimuleert toepassing van kennis in praktijk en beleid.
Houdt toezicht op de naleving van de privacywetgeving, waaronder de AVG.
Keurt en certificeert tuinbouwgewassen en -zaden op kwaliteit, gezondheid en rasechtheid.
Stimuleert actieve cultuurdeelname en amateurkunst met subsidies aan makers en organisaties.
Subsidieert professionele muziek, theater, dans, opera en festivals in Nederland.
Behandelt geschillen tussen huurders en verhuurders over huurprijs, onderhoud en servicekosten van woonruimte.
Vergunt en controleert kansspelaanbieders en beschermt spelers tegen kansspelverslaving en illegaal aanbod.
Controleert groente, fruit en bloemen op handelsnormen en verzorgt fytosanitaire exportinspecties.
Stimuleert met subsidies vormgeving, architectuur, digitale cultuur en cross-overs binnen de creatieve industrie.
Keurt zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen op raszuiverheid, gezondheid en kwaliteit.
Regelt en stelt de centrale eindtoetsen en examens vast in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.
Beoordeelt en laat gewasbeschermingsmiddelen en biociden toe op de Nederlandse markt.
Ondersteunt met subsidies de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse literatuur en haar internationale promotie.
Ondersteunt vernieuwing en kwaliteit in de Nederlandse journalistiek via subsidies en programma's.
Accrediteert laboratoria, inspectie- en certificerende instellingen op basis van internationale normen.
Certificeert en controleert biologische productie, verwerking en handel in Nederland.
Houdt toezicht op de naleving van de Mediawet door publieke en commerciële media-instellingen.
Houdt toezicht op de kwaliteit van zuivel- en eiproducten en certificeert export daarvan.
Keurt bloembollen en vaste planten op gezondheid, kwaliteit en rasechtheid ten behoeve van handel en export.
Houdt toezicht op notarissen, gerechtsdeurwaarders en op Wwft-verplichtingen bij accountants en belastingadviseurs.
Accrediteert opleidingen in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
Fungeert als centraal stembureau bij landelijke verkiezingen en adviseert over kiesrecht en verkiezingen.
Houdt toezicht op de uitvoering van de Wet WOZ door gemeenten en borgt uniforme taxaties van onroerende zaken.
Int partner- en kinderalimentatie en ouderbijdragen voor jeugdhulp namens overheid en gerechtigden.
Coördineert en bestuurt de dertien regionale publieke omroepen in Nederland.
Adviseert klokkenluiders en onderzoekt meldingen van misstanden in publieke en private organisaties.
Examineert en certificeert vakmensen in de mobiliteitsbranche, waaronder APK-keurmeesters en autotechnici.
Verleent vergunningen voor beroepsgoederenvervoer over de weg en voor afvalstoffenvervoer.
Voert het nationale anti-dopingbeleid uit met controles, voorlichting en handhaving in de sport.
Voert pensioenen en uitkeringen uit voor oud-ambtenaren en militairen uit voormalig Nederlands-Indië en hun nabestaanden.
⚠ De €104M zijn pensioenen aan voormalige Nederlands-Indische ambtenaren die SAIP uitkeert. De organisatie zelf heeft 1 FTE; de "personeelskosten" in de CSV bevatten ten onrechte de uitkeringen.
Beoordelen en registreren pacht- en teeltpachtovereenkomsten voor landbouwgrond en gebouwen.
⚠ Grondkamers beslissen in pachtzaken. Naast 3,1 FTE vast bureau bevat "personeelskosten" vergoedingen aan rechter-plaatsvervangers en agrarische deskundigen per zaak.
Verwierf, beheerde en vervreemdde landbouwgronden ten behoeve van natuur-, landbouw- en inrichtingsdoelen.
Verzorgt initieel en postinitieel onderwijs en onderzoek voor de Nederlandse politie.
⚠ Alleen het ZBO-bestuur (2,2 FTE) wordt in deze rapportage geteld. Het onderwijs en de ~450 docenten worden door de Nationale Politie gesalarieerd en vallen onder die organisatie.
Laat instrumenten voor kwaliteitsborging in de bouw toe en houdt toezicht op kwaliteitsborgers onder de Wkb.
Beoordeelt en registreert gerechtelijk deskundigen voor het uitbrengen van rapportages in strafzaken.
Verleent vergunningen voor projecten met dierproeven en toetst het nut en welzijnsaspecten daarvan.
Beheert het wettelijke register van architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschaps- en interieurarchitecten.
Verdeelt slots op gecoördineerde Nederlandse luchthavens en bewaakt het gebruik van start- en landingstijden.
Houdt toezicht op collectieve beheersorganisaties voor auteurs- en naburige rechten.
Beoordeelt en registreert plantenrassen voor kwekersrecht en toelating tot het Nederlandse Rassenregister.
Stelt de eindtermen vast voor de accountantsopleidingen en accrediteert de betreffende onderwijsinstellingen.
Bevordert doelmatig gebruik van het binnenwater voor visserij en keurt huurovereenkomsten van viswater.
⚠ Klein adviescollege: 0,62 FTE bureau + vergoedingen aan commissieleden per zitting, beide in "personeelskosten".
Erkent leerbedrijven en beoordeelt praktijkopleidingen binnen de groene sector.
Verleent vergunningen en houdt toezicht op nucleaire installaties, radioactieve stoffen en stralingsbescherming.
Bevordert, beschermt en monitort mensenrechten in Nederland en oordeelt over discriminatieklachten.
Voert voogdij uit over alleenstaande minderjarige vreemdelingen en begeleidt hen bij opvang en ontwikkeling.
Organiseert gesubsidieerde rechtsbijstand en mediation voor mensen die een advocaat of mediator niet zelf kunnen betalen.
Geeft financiële tegemoetkomingen aan slachtoffers van geweld- en zedenmisdrijven.
"Totale lasten" bevat bij uitvoerings-ZBO's ook doorgeleide uitkeringen — €58 mrd bij SVB is voornamelijk AOW-uitkeringen die via SVB lopen, niet de organisatie-kosten van SVB zelf. Voor pure organisatiekosten kijk naar personeelskosten.
Per-FTE = totale personeelslast (salaris + pensioenpremie + werkgeverslasten + overhead) ÷ aantal FTE. Geen individueel salaris.
Hoge waarden (≥ €200k/FTE) duiden meestal op senior specialisten, scope-artefacten (overhead op smalle kern-FTE), of kleine organisaties met vaste overhead. De rode regel onder elke naam geeft de specifieke reden voor die organisatie.